Statut

STATUT

NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY

FUNKCJONARIUSZY STRAŻY  GRANICZNEJ

Sękocin Stary, 16-18 grudnia 2009r.

SPIS TREŚCI

ROZDZIAŁ I     NAZWA, TEREN DZIAŁANIA I SIEDZIBA

ROZDZIAŁ II    POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ III    CELE I ZADANIA ZWIĄZKU

ROZDZIAŁ IV    ZASADY WSPÓŁDZIAŁANIA ZWIĄZKU Z MINISTREM WŁAŚCIWYM DO SPRAW WEWNĘTRZNYCH, KOMENDANTEM GŁÓWNYM STRAŻY GRANICZNEJ, INNYMI INSTYTUCJAMI I ORGANIZACJAMI SZCZEBLA CENTRALNEGO ORAZ POSŁAMI I SENATORAMI

ROZDZIAŁ V    CZŁONKOWIE, ICH PRAWA I OBOWIĄZKI

ROZDZIAŁ VI    STRUKTURA I ORGANY ZWIĄZKU

ROZDZIAŁ VII    ZASADY WYBORU DO WŁADZ ZWIĄZKU

ROZDZIAŁ VIII    FORMY PROTESTU

ROZDZIAŁ IX    ZWIĄZKOWA OCHRONA PRAWNA

ROZDZIAŁ X     MAJĄTEK I FUNDUSZE ZWIĄZKU

ROZDIAŁ X    I    REGULAMIN ZEBRAŃ I POSIEDZIEŃ

ROZDZIAŁ XII    PRZEPISY KOŃCOWE

ROZDZIAŁ I

NAZWA, TEREN DZIAŁANIA I SIEDZIBA ZWIĄZKU

§ 1

Związek nosi nazwę „Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej”.
§ 2

Pod pojęciami użytymi w Statucie należy rozumieć:

Statut – Statut Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej;
Związek – Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej;
SG – Straż Graniczną;
WOP – Wojska Ochrony Pogranicza;
Zjazd – Krajowy Zjazd Delegatów;
KKW – Krajową Komisję Wykonawczą;
KKR – Krajową Komisję Rewizyjną;
ZO – Zarząd Oddziałowy/Uczelniany
OOZ – Oddziałowa  Organizacja Związkowa;
TOZ – Terenową Organizację Związkową;
ZT- Zarząd Terenowy;
OKR – Oddziałową Komisję Rewizyjną;
TKR – Terenową Komisję Rewizyjną.

§ 3

1.    Terenem działania Związku jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej.
2.    Związek może także działać poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej u pracodawców, do których stosuje się przepisy prawa polskiego.
3.    Związek może prowadzić działalność u innych pracodawców poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli umowy międzynarodowe to przewidują.
4.    Związek może zawierać porozumienia o współdziałaniu z innymi związkami zawodowymi i organizacjami krajowymi i innymi, w tym międzynarodowymi.

§ 4

Siedzibą krajowych organów Związku jest miasto stołeczne Warszawa.

ROZDZIAŁ II

POSTANOWIENIA OGÓLNE

§ 5

1.    Związek realizuje swoje cele i zadania określone niniejszym Statutem zgodnie z przepisami Konstytucji RP, innych ustaw oraz umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
2.    Organy Związku wszystkich szczebli działają na podstawie i w granicach przepisów prawa powszechnego, Statutu oraz prawa wewnątrzzwiązkowego.
3.    Oświadczenia woli w imieniu Związku składa dwóch członków Prezydium KKW imiennie wskazanych uchwałą KKW.
4.    Osobowość prawną posiada Związek oraz organizacje oddziałowe.
5.    Związek może prowadzić działalność zarobkową z przeznaczeniem na realizację celów statutowych.
§ 6

1.    Związek jest ogólnokrajową, dobrowolną i samorządną organizacją zawodową zrzeszającą funkcjonariuszy SG w służbie stałej i przygotowawczej oraz emerytów i rencistów SG i WOP.
2.    Związek w swej działalności jest organizacją niezależną od kierownictwa służbowego, organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz innych organizacji.

§ 7

1.    Związek ma prawo wstępować do krajowych i międzynarodowych organizacji związkowych o pokrewnych celach i zadaniach.
2.    Oddziałowe organizacje Związku mogą samodzielnie uczestniczyć w pracy organizacji o których mowa w ust. 1, po uzyskaniu zgody KKW.

§ 8

1.    Związek używa pieczęci o treści: „Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej , al. Niepodległości 100, Warszawa”
2.    Związek może używać skrótu: NSZZ FSG.
3.    Związek wydaje swoim członkom legitymacje, których wzór określi KKW.
4.    Związek używa sztandarów, znaków i barw, a ich wzory określa KKW.
5.    Organizacje Oddziałowe mogą posiadać własne sztandary.

ROZDZIAŁ III

CELE I ZADANIA ZWIĄZKU

§ 9

Celem Związku jest: obrona praw, godności, interesów funkcjonariuszy oraz emerytów i rencistów SG i WOP, a w szczególności:

1.    Obrona zawodowych interesów funkcjonariuszy Straży Granicznej.
2.    Ochrona funkcjonariuszy i ich rodziny oraz emerytów i rencistów przed obniżeniem poziomu
ich życia.
3.    Działania zmierzające do podnoszenia zaufania społeczeństwa do Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy.
4.    Inicjowanie i popieranie działań na rzecz stworzenia funkcjonariuszom warunków do podnoszenia kwalifikacji i adaptacji społeczno-zawodowej.
5.    Ochrona prawna funkcjonariuszy.
6.    Podejmowanie działań na rzecz kształtowania korzystnych warunków służby i płacy oraz innych świadczeń na rzecz funkcjonariuszy.
7.    Podejmowanie przedsięwzięć zmierzających do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy.
8.    Dążenie do zapewnienia właściwych świadczeń chorobowych i emerytalno-rentowych.
9.    Udzielanie członkom Związku pomocy w ramach działalności statutowej.
10.    Propagowanie różnych form wypoczynku po służbie i koloni dla dzieci, inicjowanie uprawiania kultury fizycznej i sportu.
11.    Integrowanie środowiska funkcjonariuszy oraz kultywowanie tradycji formacji granicznych i związkowych.
12.    Prowadzenie innych działań mających istotny wpływ na ochronę zawodowych i socjalnych interesów funkcjonariuszy, emerytów i rencistów SG i WOP.

§ 10

Związek realizuje swe cele, z uwzględnieniem możliwości finansowo-organizacyjnych, między innymi poprzez:

1.    Reprezentowanie członków Związku lub funkcjonariuszy SG wobec kierownictwa służbowego, organów władzy lub administracji państwowej, samorządowej, albo wobec  sądów administracyjnych lub powszechnych w ramach obowiązującego prawa.
2.    Opiniowanie oraz aktywne kształtowanie założeń lub projektów ustaw, aktów wykonawczych dotyczących bezpieczeństwa lub porządku publicznego, działalności Straży Granicznej jak również kształtujących prawa i obowiązki funkcjonariuszy, emerytów i rencistów SG i WOP oraz ich rodzin.
3.    Podejmowanie działań w kierunku wydania lub zmiany ustaw oraz innych aktów prawnych, o których mowa w ust.2 w ramach inicjatywy obywatelskiej oraz za pośrednictwem podmiotów i organów posiadających inicjatywę ustawodawczą.
4.    Prezentowanie stanowisk środowiska funkcjonariuszy wobec kierownictwa służbowego, organów władzy lub administracji państwowej, samorządu terytorialnego albo innych instytucji, stowarzyszeń lub organizacji.
5.    Sprawowanie społecznej kontroli nad funkcjonowaniem Pracowniczych Kas Zapomogowo-Pożyczkowych.
6.    Sprawowanie społecznej kontroli nad gospodarką mieszkaniową, rozdzielnictwem skierowań na leczenie sanatoryjno – rehabilitacyjne oraz innych świadczeń socjalno-bytowych na zasadach przewidzianych w Ustawie o związkach zawodowych  lub innych aktach prawnych.
7.    Wydawanie opinii oraz zajmowanie stanowisk w sprawach kadrowych na zasadach określonych ustawami, innymi aktami prawnymi i porozumieniami a także udział w postępowaniach kwalifikacyjnych oraz innych postępowaniach mających na celu wyłonienie kandydatów na stanowiska służbowe.
8.    Sprawowanie społecznej kontroli nad przyznawaniem odznaczeń państwowych i resortowych oraz podziałem funduszu nagrodowego i zapomogowego oraz innych uznaniowych składników uposażenia.
9.    Współpracę z organizacjami społecznymi lub zawodowymi.
10.    Udział w ustalaniu zasad wynagradzania, przyznawania nagród i udzielania zapomóg.
11.    Udział poprzez konsultacje w regulacji warunków pracy i płacy.
12.    Uczestnictwo w kształtowaniu dyscypliny służbowej poprzez włączanie się do toczących postępowań dyscyplinarnych oraz opiniowanie propozycji kar i wyróżnień.
13.    Organizowanie zjazdów, konferencji, szkoleń i działalności publikacyjnej służącej realizacji celów Związku.
14.    Prowadzenie działalności gospodarczej i socjalnej zgodnie z obowiązującymi przepisami.

ROZDZIAŁ IV

ZASADY WSPÓŁDZIAŁANIA ZWIĄZKU
Z MINISTREM WŁAŚCIWYM DO SPRAW WEWNĘTRZNYCH,
KOMENDANTEM GŁÓWNYM STRAŻY GRANICZNEJ,
INNYMI INSTYTUCJAMI I ORGANIZACJAMI SZCZEBLA CENTRALNEGO ORAZ POSŁAMI I SENATORAMI

§ 11

Organy Związku w kontaktach z Ministrem właściwym do Spraw Wewnętrznych, Komendantem Głównym Straży Granicznej, innymi instytucjami i organizacjami szczebla centralnego oraz posłami i senatorami przestrzegają następujących zasad postępowania:

1.    Uprawnionymi do bezpośredniego kontaktowania się z w/w podmiotami są organy wykonawcze Związku szczebla krajowego i oddziałowego / uczelnianego.
2.    Organizacje Oddziałowe/Uczelniane w przypadkach określonych w pkt 1) mają obowiązek powiadomienia Prezydium KKW.
3.    Do sporów zbiorowych prowadzonych z wniosku władz Oddziałowych/Uczelnianych z Ministrem właściwym do Spraw Wewnętrznych lub Komendantem Głównym Straży Granicznej oraz do postępowań mediacyjnych, arbitrażowych i innych należy włączyć przedstawicieli Prezydium KKW.

§ 12

1.    Kierownictwo służbowe Straży Granicznej zapewnia pomieszczenia, urządzenia techniczne, środki łączności oraz inne środki niezbędne do statutowej działalności Związku, na zasadzie użyczenia.
2.    Przewodniczący KKW może zawrzeć z Komendantem Głównym Straży Granicznej umowę – porozumienie dotyczące uszczegółowienia zasad współdziałania na szczeblu ogólnokrajowym. Porozumienie przed podpisaniem akceptuje KKW.
3.    W analogiczny sposób mogą być zawierane porozumienia na poszczególnych szczeblach struktury Związku.
4.    Organem uprawnionym do składania wniosków o oddelegowanie członków organów szczebla krajowego do pracy związkowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia jest KKW.
5.    Na wniosek KKW Komendant Główny SG zobowiązany jest przenieść członka związku na okres kadencji w organach szczebla krajowego Związku do pełnienia służby w jednostkach SG w m.st. Warszawa.

ROZDZIAŁ V

CZŁONKOWIE, ICH PRAWA I OBOWIĄZKI

§ 13

1.    Członkostwo w Związku jest dobrowolne.
2.    Członkostwo w Związku nabywa się:
1)    po wypełnieniu deklaracji członkowskiej i złożeniu jej Zarządowi TOZ właściwemu ze względu na miejsce pełnienia służby lub zamieszkania kandydata na członka, o ile w ciągu 7 dni Zarząd TOZ nie podejmie uchwały o odmowie przyjęcia kandydata w poczet członków Związku,
2)    na Zebraniu Założycielskim, na którym podjęto uchwałę o powstaniu TOZ po wypełnieniu deklaracji członkowskiej.
3.    Decyzja o odmowie przyjęcia w poczet członków Związku musi być podjęta w formie uchwały, o której właściwy Zarząd TOZ powiadamia zainteresowanego pisemnie w terminie 7 dni od podjęcia.
4.    Od decyzji Zarządu TOZ, zainteresowanemu przysługuje odwołanie do Prezydium właściwego Zarządu Oddziałowego, jako organu II instancji, za pośrednictwem Zarządu, który wydał decyzję o odmowie. Odwołanie winno być wniesione w formie pisemnej w terminie 14 dni od daty otrzymania  powiadomienia o decyzji o odmowie przyjęcia w poczet członków.
5.    Zarząd TOZ, który podjął decyzję o odmowie przyjęcia w poczet członków, po otrzymaniu odwołania od tej decyzji, może w terminie 14 dni, zmienić decyzję na korzyść odwołującego lub przesłać odwołanie do Prezydium ZO.
6.    Odwołanie, o którym mowa w pkt 4 rozpatrywane jest na najbliższym posiedzeniu Prezydium ZO. O decyzji podjętej w wyniku rozpatrzenia odwołania zainteresowany powiadamiany jest na piśmie w terminie 14 dni od podjęcia decyzji. Decyzja Prezydium ZO jest ostateczna i nie wymaga zatwierdzenia przez ZO.
7.    Członek Związku nie może być jednocześnie członkiem innego związku zawodowego. Może jednak należeć do organizacji międzynarodowych, zrzeszających funkcjonariuszy lub ogólnie służby mundurowe (organizacja branżowa).
8.    W przypadku ubiegania się o członkostwo w organizacji terenowej która działa na prawach organizacji oddziałowej, prawo odwołania się przysługuje do Prezydium KKW, jako organu II instancji, za pośrednictwem zarządu, który wydał decyzję. Procedura odwoławcza w tych sytuacjach przebiega analogicznie jak w przypadku odwołań od decyzji Zarządów TOZ do Zarządów Oddziałowych.

§ 14

Członek związku ma prawo:
1)    wybierać i odwoływać członków organów Związku oraz być wybieranym do tych organów zgodnie ze Statutem;
2)    korzystać z pomocy Związku w obronie swych praw w razie ich naruszenia przez przełożonych służbowych, organy administracji państwowej oraz inne podmioty;
3)    korzystać z pomocy socjalnej i urządzeń będących w dyspozycji Związku;
4)    w uzasadnionych przypadkach otrzymywać od Związku pomoc finansową;
5)    występować z wnioskami, postulatami lub skargami do organów związku wszystkich szczebli z powiadomieniem organizacji macierzystej związanymi z działalnością związkową lub służbową.
6)    brać udział w zebraniach, podczas których organy Związku podejmują uchwały dotyczące jego osoby;
7)    być informowanym na bieżąco o wszelkich decyzjach i innych działaniach organów Związku, w szczególności dotyczących jego osoby;
8)    korzystać z ochrony prawnej na zasadach określonych przez obowiązujące akty prawne i Statut;
9)    uczestniczyć w przedsięwzięciach podejmowanych przez Związek.

§ 15

Członek Związku jest obowiązany:
1)    przestrzegać postanowień Statutu i uchwał organów Związku;
2)    brać czynny udział w życiu Związku;
3)    w miarę możliwości uczestniczyć w różnych formach protestu organizowanych przez Związek;
4)    regularnie i terminowo opłacać składkę członkowską;
5)    niezwłocznie informować właściwy TOZ o zmianie miejsca pełnienia służby lub zamieszkania, w związku ze zmianą macierzystej organizacji związkowej oraz o innych sytuacjach mających wpływ na realizację zadań związkowych;
6)    dbać o dobre imię Związku;
7)    prowadzić wszelkie formy działalności zmierzającej do konsolidacji środowiska zawodowego.

§ 16

1.    Za działalność związkową członek Związku może być wyróżniony „Medalem za zasługi dla NSZZ FSG” lub dyplomem uznania. W wyżej wymienionej formie może być również wyróżniona osoba nie będąca członkiem Związku jeżeli swoją postawą i zaangażowaniem przyczyniła się do rozwoju Związku i propagowała pozytywny wizerunek organizacji związkowej.
2.    W szczególnie uzasadnionych przypadkach za działalność na rzecz reprezentowanego przez związek środowiska, KKW z własnej inicjatywy lub na wniosek ZO, nadaje członkostwo honorowe wg odrębnie ustanowionego regulaminu.
3.    Uchwałę o udzieleniu wyróżnienia i jego rodzaju podejmują organy wykonawcze związku, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.    Decyzję o wyróżnieniu „Medalem za zasługi dla NSZZ FSG” podejmuje Kapituła Medalu, zgodnie z  regulaminem zatwierdzonym przez KKW.

§ 17

1.    Członek Związku, który uporczywie nie wykonuje obowiązków członkowskich i działa na szkodę Związku może być pozbawiony członkostwa.
2.    O zastosowaniu środka wymienionego w ust.1 decyduje Zarząd TOZ lub ZO w drodze uchwały.
3.    Pozbawionemu członkostwa przez Zarząd TOZ przysługuje odwołanie do ZO. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty powiadomienia o podjęciu uchwały, za pośrednictwem organu, który ją podjął.
4.    Do procedury odwoławczej stosuje się odpowiednio § 13 ust. 5 i 6 Statutu.

§ 18

Przed wydaniem w stosunku do członka Związku orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym, na jego żądanie uprawniony organ Związku ma obowiązek wydać o nim opinię i doręczyć ją prowadzącemu postępowanie.

§ 19

1. Członek Związku skierowany na przeszkolenie do ośrodków szkolenia SG zachowuje członkostwo macierzystej organizacji związkowej.
2. Członek Związku skierowany na przeszkolenie do ośrodków szkolenia SG może upoważnić Zarząd Uczelniany do reprezentowania jego interesów.

§ 20
1.    Członkostwo w Związku ustaje w razie:
1)    śmierci,
2)    złożenia pisemnej rezygnacji z członkostwa,
3)    niepłacenia składek członkowskich w okresie przekraczającym 3 miesiące,
4)    pozbawienia członkostwa,
5)    rozwiązania ( likwidacji) Związku,
2.    Członkostwo w Związku ustaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu skazującego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

ROZDZIAŁ VI

STRUKTURA I ORGANY ZWIĄZKU

§ 21

1.    Podstawową jednostką organizacyjną związku jest TOZ.
2.    TOZ można tworzyć w placówkach, dywizjonach i innych jednostkach lub komórkach organizacyjnych wchodzących w skład oddziałów Straży Granicznej. TOZ tworzony przez emerytów/rencistów SG lub WOP może funkcjonować poza jednostkami lub komórkami organizacyjnymi SG, przynależy on do odpowiedniej Organizacji Oddziałowej.
3.    W ośrodkach szkolenia, w których funkcjonuje tylko jeden TOZ, działa on na prawach organizacji oddziałowej.
4.    Zarządy oddziałowe są zobowiązane do inicjowania i pomocy w powstawaniu TOZ w nowo powstałych jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej oraz w tych jednostkach, w których jeszcze nie istnieją TOZ.
5.    TOZ powstaje na Zebraniu Założycielskim zorganizowanym z inicjatywy Zarządów Oddziałowych lub grupy funkcjonariuszy albo emerytów/rencistów SG lub WOP, stanowiących Komitet Założycielski. Do zorganizowania Zebrania Założycielskiego przez Komitet Założycielski konieczna jest obecność co najmniej 10 funkcjonariuszy pełniących służbę w tej samej jednostce organizacyjnej oddziału Straży Granicznej lub emerytów/rencistów SG lub WOP, którzy podejmują uchwałę o powstaniu TOZ – po podpisaniu przez nich listy obecności oraz wypełnieniu deklaracji członkowskich.
6.    W przypadku zmiany miejsca pełnienia służby przez członka Związku, Zarząd TOZ ma obowiązek niezwłocznie przekazać jego deklarację członkowską do Zarządu Oddziałowego, który następnie przekazuje ją do Zarządu TOZ wskazanego przez członka.
7.    W przypadku rezygnacji funkcjonariusza z członkostwa w Związku, Zarząd TOZ ma obowiązek niezwłocznie przekazać jego deklarację członkowską do ZO.
8.    W przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej, w której funkcjonował TOZ, ulega on rozwiązaniu, a dokumentacja tego TOZ zostaje przekazana do Zarządu Oddziałowego. Z deklaracjami członkowskimi postępuje się zgodnie z zapisem ust. 6.
9.    W Komendzie Głównej Straży Granicznej członkowie związku tworzą TOZ, który wchodzi w skład Oddziałowej Organizacji Związkowej przy Nadwiślańskim Oddziale Straży Granicznej.
10.    W przypadku likwidacji oddziału procedura postępowania z zarządem oddziałowym, członkami i dokumentacją jest analogiczna jak na poziomie organizacji terenowych, z zastrzeżeniem, że dokumentacja zarządu oddziałowego przekazywana jest do Krajowej Komisji Wykonawczej.
11.    Mandaty delegatów na Zjazd oraz na Konferencje Oddziałowe w restrukturyzowanych/likwidowanych jednostkach organizacyjnych SG zachowują swoją ważność w nowych strukturach.

§ 22

1.    Organami związku są:
1)    na szczeblu krajowym:
a)    Krajowy Zjazd Delegatów
b)    Krajowa Komisja Wykonawcza
c)    Krajowa Komisja Rewizyjna
2)    na szczeblu oddziałowym:
a)    Oddziałowa/Uczelniana Konferencja Delegatów
b)    Zarząd Oddziałowy/Uczelniany
c)    Oddziałowa/Uczelniana Komisja Rewizyjna
3)    na szczeblu terenowym:
a)    Walne Zebranie/Terenowa Konferencja Delegatów
b)    Zarząd Terenowej Organizacji Związkowej
c)    Terenowa Komisja Rewizyjna.
2.    Organy związku ukonstytuowują się na swoim pierwszym posiedzeniu.
3.    Kadencja organów związku trwa 4 lata.
4.    Tę samą funkcję w organach Związku można pełnić maksymalnie przez dwie kadencje.
5.    Pełnienie funkcji z wyboru wygasa przed upływem kadencji w przypadkach:
1)    złożenia rezygnacji z funkcji,
2)    odwołania z funkcji – odbywa się to w trybie takim samym jak wybór,
3)    nie pełnienia funkcji bez uzasadnionej przyczyny przez okres przekraczający trzy miesiące,
4)    ustania członkostwa Związku.
5.    W organach Związku jednocześnie można pełnić tylko jedną funkcję z wyboru na danym szczeblu. Tylko jedną funkcję na wszystkich szczeblach Związku można pełnić w sytuacji wyboru do komisji rewizyjnej dowolnego szczebla.
6.    Jeżeli liczba członków danego organu Związku zmniejszy do stanu uniemożliwiającego lub znacznie utrudniającego funkcjonowanie organu, przeprowadza się wybory uzupełniające na zwołanym w tym celu zjeździe, zebraniu lub konferencji.
7.    Organy związku:
1) działają kolegialnie,
2) są odpowiedzialne za realizację zadań statutowych i programowych zgodnie z
kompetencjami,
8.    KKW i jej Prezydium są obowiązane współpracować z KKR oraz ustosunkowywać się do jej wniosków, uwag i zaleceń.
9.    Postanowienia ust. 8 stosuje się do  odpowiednich organów Związku na niższych szczeblach.
10.    Organy Związku mogą powoływać organy pomocnicze – zespoły, komisje i doradców.
11.    Organy Związku podejmują decyzje w formie uchwał w składzie nie mniejszym niż połowa członków danego organu, zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym.
12.    W przypadku złożenia wniosku o głosowanie tajne lub imienne, głosowanie takie zarządza się, jeśli wniosek uzyskał poparcie więcej niż połowy członków danego organu obecnych na posiedzeniu.
13.    W razie jednoczesnego złożenia wniosku o głosowanie tajne i imienne – w pierwszej kolejności głosuje się nad wnioskiem o głosowanie tajne.
14.    W przypadku KKW i ZO dopuszcza się – w przypadkach nie cierpiących zwłoki – głosowanie przy wykorzystaniu środków teleinformatycznych .
15.    Organy związku odbywają swoje posiedzenia i zebrania zgodnie z regulaminem zebrań i posiedzeń.

§ 23

1.    Pracami organów Związku kierują przewodniczący.
2.    Przewodniczący  jest uprawniony do:
1)    reprezentowania właściwego organu Związku w zakresie określonym Regulaminem i prawomocnymi uchwałami poszczególnych organów;
2)    podejmowania w porozumieniu z wiceprzewodniczącymi decyzji w sprawach nie cierpiących zwłoki;
3)    zwoływania posiedzeń i proponowania porządku obrad;
4)    rozdzielania pomiędzy członkami spraw do realizacji.
3.    Decyzje, o których mowa w ust.2 pkt. 2  podlegają zatwierdzeniu przez odpowiednie organy Związku na najbliższym posiedzeniu.
4.    W przypadku czasowej nieobecności Przewodniczącego jego obowiązki pełni wiceprzewodniczący.
5.    W przypadku zawieszenia w wyniku uchwalenia votum nieufności, odwołania, rezygnacji z funkcji lub utraty członkostwa przez Przewodniczącego jego obowiązki pełni wiceprzewodniczący do czasu nowych wyborów.
6.

KRAJOWY ZJAZD DELEGATÓW

§ 24

1.    Krajowy Zjazd Delegatów jest najwyższym organem Związku i może podejmować wszelkie decyzje dotyczące działalności Związku.
2.    W Krajowym Zjeździe Delegatów z prawem głosu biorą udział:
1)    Delegaci Organizacji Oddziałowych wybrani na Konferencjach Oddziałowych.
2)    Przewodniczący ZO lub inny upoważniony uchwałą członek OOZ.
3)    Prezydium KKW po uzyskaniu absolutorium i przyznaniu mandatów delegata.
3.    W Krajowym Zjeździe Delegatów bez prawa głosu mogą brać udział:
1)    zaproszeni goście,
2)    Prezydium KKW w przypadku nie udzielenia absolutorium dla KKW i nie przyznania mandatów, w takim przypadku prezydium występuje w charakterze jego organizatorów,
3)    Członkowie KKR (jeśli podczas konferencji oddziałowych nie uzyskali mandatów delegatów) z prawem zgłaszania wniosków.
4.    Liczbę delegatów ustala KKW.
5.    Liczbę członków Organizacji Oddziałowej ustala się na dzień zwołania Konferencji Oddziałowej.
6.    Organizacje Oddziałowe zalegające z odprowadzaniem składek do KKW powyżej 3 miesięcy, mają prawo do 1 mandatu na Krajowy Zjazd Delegatów nie licząc mandatu Przewodniczącego.
7.    Do kompetencji Krajowego Zjazdu Delegatów należy w szczególności:
1)    uchwalanie Statutu i dokonywanie w nim zmian,
2)    uchwalanie ogólnego programu działania Związku,
3)    wybór Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących KKW,
4)    wybór zastępców wiceprzewodniczących KKW,
5)    wybór Przewodniczącego KKR,
6)    wybór członków i zastępców członków KKR,
7)    rozpatrywanie sprawozdań KKW i KKR oraz podejmowanie uchwał w sprawie absolutorium dla ustępującej  KKW,
8)    uchwalanie regulaminu działania Zjazdu oraz wszelkich uchwał dotyczących związku,
9)    określenie wysokości składki i procentowego jej podziału pomiędzy ZT, ZO i KKW.
8.    Krajowe Zjazdy Delegatów dzielą się na:
1)    sprawozdawczo – wyborcze,
2)    sprawozdawcze,
3)    nadzwyczajne.
9.    Zjazd:
1)    Sprawozdawczo – Wyborczy odbywa się co 4 lata i zwołuje go KKW,
2)    Sprawozdawczy odbywa się dwa lata po rozpoczęciu kadencji i zwołuje go KKW,
3)    Nadzwyczajny zwołuje KKW:
a)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez więcej niż połowę członków
KKW,
b)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez więcej niż połowę Zarządów
Oddziałowych,
c)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez KKR,
d)    w ciągu trzech miesięcy od uchwalenia wotum nieufności wobec Przewodniczącego
KKW przez KKW,
e)    w razie podjęcia przez Krajowy Zjazd Delegatów uchwały o zwołaniu
Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów w terminie wskazanym w tej uchwale.
10.     Jeżeli KKW nie zwoła Zjazdu w terminach podanych w ust. 9 pkt  1-3 to zwołuje go KKR w terminie trzech miesięcy od daty, w której miał odbyć się zjazd.

KRAJOWA KOMISJA WYKONAWCZA

§ 25
1.    KKW jest organem wykonawczym Związku.
2.    KKW stanowią:
1)    Przewodniczący,
2)    Wiceprzewodniczący w ilości ustalonej przez Zjazd,
3)    Przewodniczący Zarządów Oddziałowych oraz wskazani uchwałą ZO przedstawiciele ZO w przypadku, gdy Przewodniczący ZO zostanie wybrany do Prezydium KKW.
3.    W przypadku ustąpienia z funkcji któregoś z wiceprzewodniczących lub wykluczenia go ze składu KKW z powodu trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniach KKW jego miejsce zajmuje jeden z trzech zastępców wiceprzewodniczących, wybranych na Zjeździe, w kolejności otrzymanych głosów.
4.    KKW działa na podstawie Statutu w celu realizacji zadań określonych w § 10 Statutu, uchwał Zjazdów i własnych.
5.    Do kompetencji KKW należą wszelkie sprawy nie zastrzeżone dla innych organów Związku.
6.    Do zadań i uprawnień KKW należy w szczególności:
1)    reprezentowanie Związku wobec władz i organów administracji państwowej i samorządowej oraz podmiotów gospodarczych, a także innych organizacji i instytucji,
2)    kierowanie bieżącą działalnością Związku,
3)    zwoływanie Zjazdów na podstawie i w terminach określonych w § 24 ust. 9,
4)    zatwierdzanie decyzji Prezydium KKW,
5)    rozpatrywanie odwołań od uchwał Zarządów Oddziałowych,
6)    opiniowanie projektów aktów prawnych oraz przedstawianie wniosków i postulatów dotyczących treści tworzonych aktów prawnych,
7)    zarządzanie majątkiem KKW,
8)    uchwalanie budżetu KKW,
9)    uchwalanie regulaminu działania Prezydium KKW,
10)    powoływanie i kierowanie pracami komisji i zespołów, określania ich celów i zadań,
11)    zlecanie bieżących zadań dla Prezydium i Przewodniczącego KKW,
12)    podejmowanie decyzji o akcjach ogólnokrajowych,
13)    składanie sprawozdań ze swej działalności na Krajowym Zjeździe Delegatów,
14)    składanie oświadczeń woli o objęciu danego pracodawcy zakresem działania Związku,
15)    udzielanie pełnomocnictw jednostkom wewnętrznym Związku do działania w jego imieniu w zakresie objętym obszarem działania danej jednostki Związku,
16)    wprowadzenie zarządu komisarycznego w TOZ lub Oddziałowej Organizacji Związkowej, na wniosek KKR,
17)    podejmowanie uchwał w sprawach nie objętych Statutem, a dotyczących działalności KKW.
7.    KKW odbywa swe posiedzenia w miarę potrzeb,  jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.
8.    Pierwsze posiedzenie nowo wybranej KKW zwołuje jej Przewodniczący nie później niż w 14 dniu od zakończenia Zjazdu.
9.    W posiedzeniach KKW może uczestniczyć Przewodniczący KKR lub w jego zastępstwie  wiceprzewodniczący KKR, który ma prawo zgłaszania wniosków i projektów uchwał.
10.    W posiedzeniach KKW mogą brać udział pozostali członkowie KKR z głosem doradczym.
11.    W posiedzeniach KKW mogą brać udział w charakterze gości inne zaproszone osoby, także osoby nie będące członkami Związku.
12.    KKW:
1)    uchwala coroczne plany pracy i ocenia ich wykonanie,
2)    ocenia stan realizacji uchwał Krajowego Zjazdu Delegatów,
3)    uchwala swój budżet w terminie do 31 marca każdego roku.
13.    Dla właściwego informowania członków Związku i społeczeństwa oraz publicznego wyrażania opinii, KKW może powołać Rzecznika Prasowego oraz może publikować biuletyn informacyjny.
14.    KKW organizuje szkolenia dla członków Związku.

PREZYDIUM KKW

§ 26

1.    Prezydium KKW stanowią:
1)    Przewodniczący,
2)    Wiceprzewodniczący w ilości określonej przez Zjazd,
2.    Prezydium KKW działa pomiędzy posiedzeniami KKW i posiada jej kompetencje z wyłączeniem § 25 ust. 6 pkt. 4 i 11 Statutu.
3.    Decyzje Prezydium podlegają zatwierdzeniu na najbliższym posiedzeniu KKW, za wyjątkiem decyzji, o których mowa w § 13 ust.8 Statutu.
4.    Niezatwierdzenie przez KKW decyzji Prezydium KKW skutkuje ich nieważnością.
5.    Prezydium koordynuje, bilansuje i prowadzi sprawozdawczość z działalności Związku – w tym gospodarczej i finansowej- zgodnie z obowiązującymi przepisami. Roczne sprawozdanie finansowe Wiceprzewodniczący odpowiedzialny za finanse przedstawia KKW i KKR w terminie do 3 miesięcy po zakończeniu roku kalendarzowego.
6.    Przewodniczący określa zakres obowiązków dla wiceprzewodniczących na swoim pierwszym posiedzeniu.

§ 27

Przewodniczący KKW kieruje pracami Prezydium KKW i KKW.

KOMISJE REWIZYJNE
(Krajowa, Oddziałowa, Terenowa)

§ 28

1.    KKR – działa w oparciu o Statut Związku i uchwały Zjazdu.
2.    KKR stanowi 5 członków:
1)    Przewodniczący,
2)    Czterech wiceprzewodniczących.
3.    W przypadku ustąpienia z funkcji któregoś z wiceprzewodniczących KKR lub wykluczenia go ze składu KKR z powodu trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniach KKR jego miejsce zajmuje jeden z dwóch zastępców wiceprzewodniczących wybranych przez Zjazd.
4.    Do kompetencji KKR należy w szczególności:
1)    kontrola działalności organów Związku wszystkich szczebli oraz powoływanych przez nie zespołów i komisji  pod kątem zgodności z zapisami Statutu, podjętymi uchwałami oraz innymi obowiązującymi aktami prawnymi, ze szczególnym uwzględnieniem działalności gospodarczej;
2)    udzielanie pomocy Komisjom Rewizyjnym niższego szczebla,
3)    zwoływanie Zjazdu Nadzwyczajnego w przypadkach określonych w § 24 ust.10,
4)    wnioskowanie do Zjazdu o podjęcie uchwały w sprawie udzielenia absolutorium dla KKW,
5)    dokonywanie wykładni statutu lub regulaminów w okresie między Krajowymi Zjazdami Delegatów bez zbędnej zwłoki,
6)    wnioskowanie o wprowadzenie zarządu komisarycznego w TOZ lub Oddziałowej Organizacji Związkowej w przypadku naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz przepisów wewnątrzzwiązkowych przez TOZ lub Oddziałową Organizację Związkową lub odmowę poddania się kontroli KKR albo jej utrudniania.
5.    KKR ma prawo:
1)    uczestniczenia w posiedzeniach organów, których mowa w § 22 ust. 1 pkt. a i b,
2)    wnioskowania do KKW o zwołanie Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów,
3)    wstrzymania realizacji w całości lub części uchwał wszystkich organów Związku w
przypadku stwierdzenia ich niezgodności z prawem; wstrzymanie realizacji uchwały
skutkuje zwołaniem posiedzenia właściwego organu nie później niż w ciągu 14 dniu,
4)    odpłatnego zasięgania opinii specjalistów w różnych dziedzinach dotyczących działalności
Związku, za wyjątkiem spraw ściśle określonych w Statucie, po wcześniejszym skierowaniu wniosku do KKW o pokrycie kosztów opinii ze środków finansowych KKW.
6.    Krajowa Komisja Rewizyjna odbywa swe posiedzenia zależnie od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.
7.    Krajowa Komisja Rewizyjna dokumentuje swe czynności w książkach posiedzeń i korespondencji.
8.    Krajowa Komisja Rewizyjna składa sprawozdanie ze swej działalności Zjazdowi.
9.    Oddziałowa Komisja Rewizyjna liczy nie mniej niż trzech członków w tym przewodniczący.
10.    W przypadku ustąpienia z funkcji jednego z wiceprzewodniczących OKR lub wykluczenia go ze składu OKR z powodu trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniach OKR jego miejsce zajmuje jeden z dwóch zastępców wiceprzewodniczących wybranych przez Delegatów na Konferencji Oddziałowej.
11.    Terenowa Komisja Rewizyjna liczy trzech członków w tym Przewodniczący.
12.    Postanowienia Statutu dotyczące KKR w sprawach nie uregulowanych inaczej dla OKR i TKR stosuje się do nich odpowiednio z uwzględnieniem zajmowanego szczebla w strukturze Związku.

ODDZIAŁOWA KONFERENCJA DELEGATÓW

§ 29

1.    Oddziałowa Konferencja Delegatów jest najwyższym organem Organizacji Oddziałowej.
2.    W Oddziałowej Konferencji Delegatów z prawem głosu biorą udział:
1)     Delegaci TOZ wybrani na Walnych Zebraniach/Konferencjach Terenowych,
2)     Przewodniczący Zarządów TOZ. W razie usprawiedliwionej nieobecności Przewodniczącego Zarządu TOZ – upoważniony pisemnie wiceprzewodniczący,
3)     Prezydium Zarządu Oddziałowego po uzyskaniu absolutorium i przyznaniu mandatu delegata.
3.    W Oddziałowej Konferencji Delegatów bez prawa głosu mogą brać udział:
1)     zaproszeni goście,
2)     Prezydium Zarządu Oddziałowego w przypadku nie udzieleniu absolutorium dla Zarządu i                                                              nie przyznania mandatu delegata; w takim przypadku prezydium występuje w charakterze jej organizatorów;
3)     Członkowie Oddziałowej Komisji Rewizyjnej (jeżeli podczas właściwych konferencji nie uzyskali mandatów delegatów).
4.    Liczbę delegatów na Konferencję Oddziałową ustala Zarząd Oddziałowy.
5.    Liczbę członków TOZ ustala się na dzień zwołania Walnego Zebrania/Konferencji Terenowej.
6.    Do kompetencji Oddziałowej Konferencji Delegatów należy w szczególności:
1)     zatwierdzanie sprawozdania Zarządu Oddziałowego oraz sprawozdania finansowego,
2)     rozpatrzenie sprawozdania i wniosków Oddziałowej Komisji Rewizyjnej na temat działalności Zarządu Oddziałowego w okresie sprawozdawczym oraz podjęcie decyzji w sprawie udzielenia absolutorium,
3)     wybór Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Zarządu Oddziałowego,
4)     wybór Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Oddziałowej Komisji Rewizyjnej,
5)     wybór delegatów na Krajowy Zjazd Delegatów,
6)     uchwalenie programu działania Organizacji Oddziałowej,
7)     uchwalenie regulaminu działania Konferencji, Zarządu Oddziałowego, Oddziałowej Komisji Rewizyjnej oraz wszelkich uchwał dotyczących Organizacji Oddziałowej,
8)     rozpatrzenie zgłoszonych w trakcie konferencji wniosków,
7.    Oddziałowe Konferencje Delegatów dzielą się na:
1)     sprawozdawczo – wyborcze,
2)     sprawozdawcze,
3)     nadzwyczajne.
8.    Konferencja :
1)     Sprawozdawczo – Wyborcza odbywa się co 4 lata i zwołuje ją Zarząd Oddziałowy,
2)     Sprawozdawcza odbywa się dwa lata po rozpoczęciu kadencji i zwołuje ją Zarząd Oddziałowy,
3)     Nadzwyczajna – zwołuje ją Zarząd Oddziałowy:
a)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez więcej niż połowę członków Zarządu Oddziałowego,
b)    od daty złożenia wniosku w ciągu trzech miesięcy przez więcej niż połowę TOZ
c)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez Oddziałową Komisję Rewizyjną,
d)    w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku o uchwalenie wotum nieufności wobec Przewodniczącego Zarządu Oddziałowego przez Zarząd Oddziałowy,
e)    w razie podjęcia uchwały przez Konferencję Oddziałową w terminie wskazanym w tej uchwale.
9.     Jeżeli Zarząd Oddziałowy nie zwoła konferencji w terminach podanych w ust. 8 pkt 1-3, to zwołuje ją Oddziałowa Komisja Rewizyjna w terminie trzech miesięcy od daty, w której miała się odbyć konferencja.
10.    W zakresie nie uregulowanym stosuje się odpowiednio postanowienia dotyczące Zjazdu.

ZARZĄD ODDZIAŁOWY

§ 30
1.    Zarząd Oddziałowy stanowią :
1)    Przewodniczący,
2)    Wiceprzewodniczący w liczbie ustalonej przez Konferencję Oddziałową,
3)    Przewodniczący Zarządów Terenowych.
2.    Zarząd Oddziałowy działa na podstawie Statutu w celu realizacji zadań określonych w § 10 Statutu, uchwał Konferencji i własnych, a w szczególności do jego zadań należy:
1)    kierowanie działalnością Oddziałowej Organizacji Związkowej,
2)    wypracowanie stanowiska Oddziałowej Organizacji Związkowej na posiedzenia KKW
oraz Krajowy Zjazd Delegatów,
3) reprezentowanie członków OOZ wobec władz i organów administracji państwowej i samorządowej oraz podmiotów gospodarczych, a także innych organizacji i instytucji,
4)    zwoływanie Konferencji,
5)    zatwierdzanie decyzji Prezydium ZO,
6)    rozpatrywanie odwołań od uchwał Zarządów TOZ,
7)    opiniowanie projektów aktów prawnych oraz przedstawiania wniosków i postulatów
dotyczących treści tworzonych aktów prawnych,
8)    zarządzanie majątkiem Organizacji Oddziałowej,
9)    uchwalanie budżetu Organizacji Oddziałowej,
10)    uchwalanie regulaminu działania Prezydium ZO,
11)    powoływanie i kierowanie pracami komisji problemowych, stałych lub doraźnych,
określania ich celów i zadań,
12)    zlecanie bieżących zadań dla Prezydium i Przewodniczącego ZO,
13)    składanie sprawozdań ze swej działalności na Oddziałowej Konferencji Delegatów,
14)    podejmowanie uchwał w sprawach nie objętych Statutem, a dotyczących działalności
Organizacji Oddziałowej,
15)    organizowanie i koordynowanie działalności gospodarczej Organizacji Oddziałowej.
16)    wybieranie przedstawiciela do KKW w sytuacji kiedy Przewodniczący Zarządu
Oddziałowego został członkiem Prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej.

PREZYDIUM ZARZĄDU ODDZIAŁOWEGO

§ 31

1.    Prezydium Zarządu Oddziałowego stanowią:
1)    Przewodniczący,
2)    Wiceprzewodniczący w liczbie ustalonej przez Konferencję Oddziałową,
2.    Prezydium ZO odpowiada za realizację uchwał Konferencji, ZO oraz własnych i kieruje bieżącą działalnością Organizacji Oddziałowej.
3.    Decyzje Prezydium podlegają zatwierdzeniu na najbliższym posiedzeniu Zarządu Oddziałowego.
4.    Brak akceptacji Zarządu Oddziałowego dla decyzji Prezydium skutkuje nieważnością podjętej decyzji.
5.    Prezydium koordynuje, bilansuje i prowadzi sprawozdawczość z działalności Organizacji Oddziałowej – w tym gospodarczej i finansowej – zgodnie z obowiązującymi przepisami. Roczne sprawozdanie finansowe przedstawia Wiceprzewodniczący odpowiedzialny za sprawy finansowe Zarządowi Oddziałowemu i Oddziałowej Komisji Rewizyjnej w terminie do 3 miesięcy po zakończeniu roku kalendarzowego.
6.    Przewodniczący określa zakres obowiązków dla Wiceprzewodniczących na swoim pierwszym posiedzeniu.

WALNE ZEBRANIE

§ 32

1.    Najwyższym organem Terenowej Organizacji Związkowej jest Walne Zebranie.
2.    W organizacjach terenowych zrzeszających ponad 60 członków zamiast Walnego Zebrania, mogą odbywać się Konferencje.
3.    W Konferencji biorą udział delegaci wybrani na Walnym Zebraniu w ilości na każdych rozpoczętych pięciu członków 1 delegat. Wybory delegatów odbywają się w głosowaniu tajnym. Przepisy Statutu dotyczące Walnych Zebrań mają odpowiednie zastosowanie do Terenowej

Konferencji Delegatów.
4.    W Walnym Zebraniu  z prawem głosu biorą udział wszyscy członkowie Organizacji Terenowej.
5.    W Walnym Zebraniu mogą brać udział z głosem doradczym przedstawiciele organów Oddziałowych Związku oraz zaproszeni goście.
6.    Do kompetencji Walnego Zebrania należy w szczególności:
1)    wybór Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Zarządu TOZ,
2)    wybór Przewodniczącego i członków TKR,
3)    zatwierdzanie sprawozdania Zarządu TOZ oraz sprawozdania finansowego,
4)    rozpatrzenie sprawozdania i wniosków TKR na temat działalności Zarządu TOZ
w okresie sprawozdawczym oraz udzielenie absolutorium,
5)    uchwalenie programu działania TOZ,
6)    uchwalenie regulaminu działania Zebrania, regulaminu działania Zarządu TOZ,
TKR oraz wszelkich uchwał dotyczących TOZ,
7)    rozpatrzenie zgłoszonych w trakcie Zebrania wniosków,
7.    Walne Zebrania dzielą się na:
1)    sprawozdawczo – wyborcze,
2)    sprawozdawcze,
3)    nadzwyczajne.
11.    Zebranie :
1)     Sprawozdawczo – Wyborcze odbywa się co 4 lata i zwołuje je Zarząd TOZ,
2)     Sprawozdawcze odbywa się dwa lata po rozpoczęciu kadencji i zwołuje je Zarząd TOZ,
3)     Nadzwyczajne zwołuje Zarząd TOZ, w ciągu trzech miesięcy od daty złożenia wniosku przez:
a)    więcej niż połowę członków Zarządu TOZ,
b)    więcej niż połowę członków TOZ,
c)    Terenową Komisję Rewizyjną,
d)    w razie uchwalenia wotum nieufności wobec Przewodniczącego Zarządu TOZ przez zarząd TOZ,
e)    w razie podjęcia uchwały przez Walne Zebranie, w terminie wskazanym w uchwale.
12.    Jeżeli Zarząd TOZ nie zwoła Zebrania w terminach podanych w ust.11 pkt 1-3, to zwołuje je TKR w terminie określonym w ust. 11 pkt. 3.

ZARZĄD TERENOWEJ ORGANIZACJI ZWIĄZKOWEJ

§ 33

1.    Zarząd TOZ stanowią :
1)    Przewodniczący.
2)    Wiceprzewodniczący w liczbie określonej przez Walne Zebranie/Konferencję Delegatów.
2.    Zarząd TOZ działa na podstawie Statutu w celu realizacji zadań określonych w § 10 Statutu, uchwał Walnego Zebrania i własnych, a w szczególności do jego zadań należy:
1)    kierowanie działalnością TOZ,
2)    przyjmowanie członków do Związku, prowadzenie rejestru członków i wydawanie legitymacji członkowskich,
3)    wypracowanie stanowiska TOZ na posiedzenia ZO oraz Oddziałową Konferencję Delegatów,
4)    reprezentowanie interesów członków TOZ wobec kierownictwa służbowego,
5)    zwoływanie Zebrań,
6)    zarządzanie majątkiem TOZ,
7)    uchwalanie budżetu TOZ,
8)    składanie sprawozdań ze swej działalności na Walnym Zebraniu,
9)    podejmowanie uchwał w sprawach nie objętych Statutem, a dotyczących działalności TOZ,

ZEBRANIE ZAŁOŻYCIELSKIE

§ 34

1.    Zebranie Założycielskie zwołuje się w celu utworzenia TOZ i prowadzi zgodnie z Rozdziałem X Statutu.
2.    Zebranie Założycielskie może być zorganizowane z inicjatywy grupy funkcjonariuszy tworzącej Komitet Założycielski lub z inicjatywy ZO.
3.    Komitet Założycielski składa się z minimum 10 osób zatrudnionych w tej samej jednostce organizacyjnej oddziału Straży Granicznej.
4.    W Zebraniu biorą udział:
1)    Komitet Założycielski, jeżeli zebranie organizowane jest z jego  inicjatywy.
2)    Funkcjonariusze SG deklarujące przystąpienie do Związku,
3)    Przedstawiciele ZO.
5.    Na Zebraniu Założycielskim, osoby deklarujące przystąpienie do Związku podpisują listę obecności, wypełniają deklarację członkowską oraz oświadczenie o wyrażeniu zgody na potrącanie składki członkowskiej, a następnie podejmują uchwałę o powstaniu TOZ.
6.    Po podjęciu uchwały o powstaniu TOZ uczestnicy zebrania przystępują do wyboru władz statutowych.

ROZDZIAŁ VII

ZASADY WYBORU DO WŁADZ ZWIĄZKU

§ 35

1.    Członkowie Organów Związku pochodzą z wyboru.
2.    Członkom Związku przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze.
3.    Członkowi Związku przysługuje 1 głos.
4.    Głosowanie nad wyborem do pełnienia funkcji w organach związku jest tajne.
5.    Głosuje się na poszczególnych kandydatów.
6.    Nie ogranicza się liczby kandydatów.
7.    Przewodniczącego, Wiceprzewodniczących i zastępców Wiceprzewodniczących KKW oraz Przewodniczącego, członków i zastępców członków KKR wybiera Krajowy Zjazd Delegatów spośród delegatów na Zjazd.
8.    Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Zarządu Oddziałowego oraz Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Oddziałowej Komisji Rewizyjnej wybiera bezpośrednio Oddziałowa Konferencja Delegatów spośród delegatów na Konferencję.
9.    Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących Zarządu TOZ oraz Przewodniczącego i członków Terenowej Komisji Rewizyjnej wybiera bezpośrednio Walne Zebranie lub Terenowa Konferencja Delegatów.
10.    Walne Zebranie lub Terenowa Konferencja Delegatów wybiera spośród siebie Delegatów na Konferencję Oddziałową w ilości określonej w § 29 ust. 4 Statutu.
11.    Oddziałowa Konferencja Delegatów wybiera spośród siebie Delegatów na Krajowy Zjazd Delegatów w ilości określonej w § 24 ust. 4 Statutu.
12.    Organy Związku mogą uchwalić votum nieufności wobec swoich członków w tym wobec Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących.
13.    Uchwałę o votum nieufności podejmuje się zwykłą większością głosów uprawnionych do głosowania.
14.    Uchwalenie votum nieufności skutkuje zawieszeniem członka w pełnieniu funkcji do czasu zwołania organu, który go wybrał.
15.    Odwołanie członka związku z funkcji pełnionej z wyboru w wyniku votum nieufności

odbywa się w trybie takim samym jak wybór.
§ 36

1.    W Walnych Zebraniach /Terenowych Konferencjach Delegatów/ umotywowane kandydatury zgłaszają uprawnieni członkowie Związku – uczestnicy zebrania/konferencji.
2.    W Konferencjach Oddziałowych oraz Krajowym Zjeździe Delegatów umotywowane kandydatury zgłaszają uprawnieni Delegaci.
3.    Do zgłoszenia kandydatur na Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących KKW wymagana jest uchwała Zarządu Oddziałowego albo pisemne poparcie co najmniej 10 Delegatów. Poparcie to wyraża się w formie listy poparcia zawierającej imię i nazwisko kandydata, funkcję, na którą kandyduje oraz imiona, nazwiska i podpisy osób popierających.

§ 37

1.    1.  Listy poparcia przekazuje się do komisji skrutacyjnej, która sprawdza ich prawidłowość.
2.    Przewodniczący Zjazdu lub Konferencji odczytuje poszczególne kandydatury przed umieszczeniem ich na liście wyborczej.
3.    Każdy z kandydatów musi wyrazić zgodę na kandydowanie.
4.    Przyjęta lista kandydatów sporządzana jest w porządku alfabetycznym.
5.    Po umieszczeniu ostatniego zgłoszonego kandydata na liście wyborczej, uprawnieni członkowie/delegaci głosują nad zamknięciem listy.
6.    Po zamknięciu listy kandydaci na przewodniczącego KKW winni przedstawić się wyborcom i zaprezentować swój program. Nie jest wymagane prezentowanie swojej osoby i programu przez kandydatów na wiceprzewodniczących oraz na inne funkcje z wyboru.

§ 38

1.    Na czas trwania zjazdów, konferencji i zebrań,  ich uczestnicy wybierają komisje skrutacyjne.
2.    Komisję skrutacyjną powołuje się w przypadku przeprowadzenia wyborów do organów wszystkich szczebli związku.
3.    Osoby zaproponowane do pracy w komisji skrutacyjnej nie mogą kandydować do funkcji związkowych, wybieranych na danym zjeździe, konferencji lub zebraniu.
4.    Liczbę członków Komisji Skrutacyjnej określają zebrani uprawnieni do głosowania
5.    Do zadań Komisji Skrutacyjnej należy w szczególności:
1)    sprawdzenie wymaganego kworum,
2)    zebranie i sprawdzenie list poparcia kandydatów na przewodniczących i wiceprzewodniczących pod kątem zgodności z zapisami statutu,
3)    przygotowanie list wyborczych kandydatów pretendujących do pełnienia poszczególnych funkcji, zawierających imiona i nazwiska kandydatów w kolejności alfabetycznej,
4)    przygotowanie kart głosowania,
5)    liczenie głosów oddanych w trakcie głosowań,
6)    sporządzenie w dwóch egzemplarzach protokołu głosowania i przedstawienie przewodniczącemu obrad wyniku głosowania.
7)    przekazanie przewodniczącemu obrad protokołów z przeprowadzonych wyborów wraz z zabezpieczonymi kartami głosowania.

§ 39
Wybór:
1)    Przewodniczącego, wiceprzewodniczących i zastępców Wiceprzewodniczących KKW jest ważny w przypadku uzyskania zwykłej większości głosów, przy obecności ponad 1/2 liczby Delegatów;
2)    Przewodniczącego, wiceprzewodniczących i ich zastępców w KKR jest ważny w przypadku uzyskania zwykłej większości głosów, przy obecności ponad 1/2 liczby                                                     Delegatów;
3)    Przewodniczącego i wiceprzewodniczących ZO, Przewodniczącego i wiceprzewodniczących OKR oraz Delegatów na Krajowy Zjazd Delegatów jest ważny w przypadku uzyskania zwykłej większości głosów przy obecności ponad 1/2 liczby uprawnionych do głosowania;
4)    Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących TOZ, Przewodniczącego i członków TKR, oraz Delegatów na Konferencję Oddziałową jest ważny w przypadku uzyskania zwykłej większości głosów, przy obecności ponad 1/2 liczby uprawnionych do głosowania.

§ 40

1.    Jeżeli zgłoszony jest tylko jeden kandydat to zostaje on wybrany, gdy otrzyma więcej niż połowę głosów uprawnionych do głosowania. Gdy głosowanie to nie da wyniku pozytywnego, zarządza się głosowanie powtórne, przed którym mogą być zgłoszeni dalsi kandydaci. Przy braku dalszego kandydata, do dokonania wyboru w II turze, wystarczy zwykła większość głosów (przy obecności ponad 1/2 liczby uprawnionych do głosowania), przy czym głosy nieważne traktowane są jako nie oddane.
2.    Przy większej ilości kandydatów, wybranym zostaje ten, który otrzyma największą ilość głosów, ale nie mniej jak połowę plus jeden obecnych uprawnionych do głosowania.
3.    Gdy głosowanie to nie da wyniku pozytywnego, zarządza się głosowanie powtórne, w którym biorą udział  dwaj kandydaci mający największą ilość głosów I tury.
4.    W II turze wyborów głosowanie jest ważne, gdy kandydat uzyska zwykłą większość głosów, przy obecności ponad 1/2 liczby uprawnionych do głosowania.
5.    Większa ilość funkcji może być obsadzona jednym głosowaniem, jeżeli na każdą z nich zaproponowany jest jeden kandydat (głosowanie en block).

§ 41

Wszystkie wybory do pełnienia funkcji w organach Związku są tajne.

§ 42

1.    Głosowanie odbywa się na kartach do głosowania, które winny być ostemplowane pieczęcią Związku lub Komisji Rewizyjnej.
2.    Karty głosowania są odrębne w przypadku wyboru:
1)    PRZEWODNICZĄCEGO Zarządu TOZ, ZO i KKW,
2)    WICEPRZEWODNICZĄCYCH Zarządu TOZ, ZO, KKW,
3)    PRZEWODNICZĄCEGO TKR, OKR i KKR,
4)    CZŁONKÓW TKR, OKR i KKR,
5)    ZASTĘPCÓW Wiceprzewodniczących KKW,
6)    ZASTĘPCÓW Wiceprzewodniczących KKR,
7)    DELEGATÓW na Oddziałową Konferencję Delegatów,
8)    DELEGATÓW na Krajowy Zjazd Delegatów.

§ 43

1.    Imię i Nazwisko kandydata, na którego wyborca głosuje należy pozostawić na karcie do głosowania nie skreślone.
2.    Głos ważny jest wówczas, gdy wyborca pozostawia na karcie głosowania liczbę nie skreślonych nazwisk równą lub mniejszą od ustalonej liczby osób na poszczególne funkcje.
3.    Głos jest ważny również wtedy, gdy wyborca skreśla nazwiska wszystkich kandydatów umieszczonych na karcie.
4.    Głos jest nieważny w przypadku dopisania na karcie głosowania nazwisk kandydatów uprzednio nie zgłoszonych.
5.    Karta głosowania zawiera nazwiska i imiona kandydatów umieszczone w porządku alfabetycznym.
6.    W przypadkach wątpliwych o ważności głosów rozstrzyga Komisja Skrutacyjna.

ROZDZIAŁ VIII

FORMY PROTESTU

§ 44

1.    Związkowi nie przysługuje prawo do strajku.
2.    W przypadku naruszenia uprawnień związku lub praw albo interesów funkcjonariuszy, emerytów lub rencistów Straży Granicznej lub WOP, określonych w Ustawie o Straży Granicznej, Ustawie o Związkach Zawodowych i innych aktach prawnych, a także niniejszym Statucie , jeżeli spór nie został rozstrzygnięty w drodze rokowań, Związek podejmuje przysługujące mu formy protestu określone w Statucie.
3.    Żądanie pociągnięcia do odpowiedzialności winnych naruszenia praw wymienionych w ust. 2 może być przedmiotem sporu, rokowań lub protestu.
4.    Protest nie może naruszać porządku prawnego i zasad współżycia społecznego.

§ 45

Protest może przyjąć formę akcji ostrzegawczej lub protestacyjnej.

§ 46
1.    Akcja ostrzegawcza polega na:
1)    oflagowaniu budynków jednostek organizacyjnych Straży Granicznej,
2)    oflagowaniu oznakowanych pojazdów służbowych, jednostek pływających, jednostek latających,
3)    kolportowaniu postulatów, haseł lub materiałów protestacyjnych,
4)    opublikowaniu w środkach masowego przekazu informacji o przyczynach i przebiegu akcji.

§ 47

1.    Akcja protestacyjna polega na:
1)    publikowaniu w środkach masowego przekazu informacji o powodach podjęcia akcji i postulatach związku będących przedmiotem sporu,
2)    wystawieniu przy wejściach do jednostek organizacyjnych Straży Granicznej posterunków umundurowanych funkcjonariuszy, nie będących w służbie, z opaskami o barwach związkowych umieszczonych na lewym przedramieniu,
3)    umieszczeniu na oznakowanych pojazdach służbowych aparatury nagłaśniającej i nadawanie komunikatów o przebiegu akcji protestacyjnej,
4)    organizowaniu wieców, pikiet i manifestacji w miejscach publicznych (w tym obiektów Straży Granicznej) z udziałem funkcjonariuszy nie pełniących służby,
2.    Funkcjonariusze będący w służbie i biorący udział w akcji protestacyjnej występują z opaskami o barwach związkowych umieszczonych na lewym przedramieniu.
3.    Formy akcji protestacyjnej wymienione w ust.1 mogą być stosowane oddzielnie lub łącznie.
4.    Podjęcie akcji protestacyjnej nie wyklucza stosowania działań podjętych w akcji ostrzegawczej.
5.    Związek może zwrócić się do innych związków zawodowych o poparcie akcji protestacyjnej, do strajku solidarnościowego włącznie.

§ 48

Organ Związku może podjąć decyzję o natychmiastowym rozpoczęciu akcji protestacyjnej, bez uprzedniego wszczynania rokowań i akcji ostrzegawczej, w przypadku zastosowania naruszenia praw i wolności związkowych a w szczególności w razie zastosowania represji za działalność związkową wobec członków organów Związku.

§ 49

1.    Jeżeli przyczyną akcji protestacyjnej jest konflikt na obszarze działania Terenowej Organizacji Związkowej, akcję protestacyjną można podjąć po bezskutecznych rokowaniach i mediacji zwykłą większością głosów przy obecności więcej niż połowa obecnych na Zebraniu członków Organizacji Terenowej.
2.    Decyzję o rozpoczęciu akcji protestacyjnej na obszarze działania Organizacji Oddziałowej, po bezskutecznych rokowaniach i mediacjach, podejmuje Zarząd Oddziałowy zwykłą większością głosów, przy obecności więcej niż połowa swego składu.
3.    Decyzję o rozpoczęciu ogólnokrajowej akcji protestacyjnej podejmuje Krajowa Komisja Wykonawcza, po bezskutecznych rokowaniach i mediacjach, zwykłą większością głosów, przy obecności więcej niż połowa swego składu.
4.    Decyzje o akcji ostrzegawczej podejmowane są zwykłą większością głosów przy obecności więcej niż połowa członków właściwych organów.

ROZDZIAŁ IX

ZWIĄZKOWA OCHRONA PRAWNA

§ 50

Ochrona prawna członków Związku wynika z obowiązujących przepisów prawa.

§ 51

1.    Związek zapewnia ochronę prawną swoim członkom.
2.    Ochronę prawną realizuje Rada Funduszu Prawnego powołana przez KKW.
3.    KKW tworzy celowy Fundusz Prawny.
4.    KKW określa Regulamin Działania Rady Funduszu Prawnego.
5.    Rada Funduszu Prawnego wydaje decyzję na pisemny wniosek zainteresowanego.
6.    Odmowę udzielenia ochrony prawnej Rada Funduszu Prawnego Związku przedstawia zainteresowanemu pisemnie wraz z uzasadnieniem.
7.    Na decyzję Rady Funduszu Prawnego przysługuje środek odwoławczy do KKW w ciągu 14 dni od daty otrzymania pisemnej decyzji.

§ 52

Ochrona prawna przysługuje:
1)    członkowi Związku, który wypełnia swoje obowiązki statutowe,
2)    rodzinie członka Związku, jeżeli roszczenia wynikają z jego śmierci, nie później jednak niż przed upływem 12 miesięcy od zgonu,
3)    innym osobom na podstawie obowiązującej Ustawy o związkach zawodowych.

§ 53
Ochrona prawna obejmuje między innymi:
1)    doradztwo prawne,
2)    udział pełnomocnika lub obrońcy w postępowaniach karnych, cywilnych, administracyjno-prawnych, dyscyplinarnych wynikłych ze stosunku służbowego,
3)    spory wynikające ze statutowej działalności Związku,
4)    spory odszkodowawcze w sprawach powstałych w czasie pełnienia obowiązków służbowych,
5)    ponoszenie w całości lub części kosztów i opłat sądowych oraz opłat za czynności adwokackie.
§ 54

Rada Funduszu Prawnego, przyznając ochronę prawną członkowi Związku, kieruje się następującymi kryteriami:
1)    charakterem sprawy,
2)    ochroną interesów zainteresowanego,
3)    specyfiką zawodu funkcjonariusza Straży Granicznej,
4)    zasadami współżycia społecznego.

§ 55

1.    Rada Funduszu Prawnego po przyznaniu ochrony prawnej może ją na każdym etapie postępowania cofnąć, a zainteresowanego poinformować o przyczynach.
2.    Odwołanie od decyzji o cofnięciu ochrony prawnej wnosi się zgodnie z § 51 ust. 7.

§ 56

1.    Rada Funduszu Prawnego pozostawia zainteresowanemu dowolność w wyborze pełnomocnika procesowego lub obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym, przy czym przed udzieleniem ochrony prawnej zainteresowany winien poinformować Radę Funduszu Prawnego o zamierzonej osobie pełnomocnika i przypuszczalnych kosztach.
2.    Wysokość środków finansowych na koszty i opłaty sądowe oraz opłaty czynności adwokackich ustala się na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów.

§ 57

Objęcie ochroną prawną przez Związek zobowiązuje zainteresowanego do ścisłej współpracy z Radą Funduszu Prawnego podczas postępowania, a w szczególności:
1)    informowania o biegu sprawy,
2)    przedstawiania własnej koncepcji postępowania,
3)    przyczynach ewentualnej zmiany pełnomocnika,
4)    przedkładania wydanych zarządzeń, postanowień oraz orzeczeń i wyroków kończących postępowanie.

§ 58

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej nie ingeruje w spory członków Związku, które dotyczą ich poprzedniego miejsca zatrudnienia innego niż Straż Graniczna.

ROZDZIAŁ X

MAJĄTEK I FUNDUSZE ZWIĄZKU

§ 59

1.    Majątek Związku stanowią własność i inne prawa majątkowe.
2.    Fundusze Związku tworzone są z:
1)    składek członkowskich,
2)    darowizn, zapisów i dotacji,
3)    lokat bankowych,
4)    innych źródeł.
3.    Zarządy Oddziałowe przekazują Krajowej Komisji Wykonawczej należną część składek nie później niż do końca następnego miesiąca.
4.    Majątek i fundusze Związku służą realizacji i finansowaniu działalności statutowej.
5.    Dysponentem majątku i funduszy Związku są jego organy w granicach przysługujących im uprawnień.
6.    Związek ma prawo do tworzenia funduszy celowych przeznaczonych na ochronę prawną funkcjonariuszy na warunkach i zasadach określonych przez KKW oraz obowiązujące przepisy prawne.
7.    Za właściwe dysponowanie i zarządzanie majątkami oraz funduszami Związku odpowiedzialność ponoszą osoby działające z upoważnienia odpowiednich organów Związku.
8.    Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych uprawnieni są odpowiednio: Przewodniczący Krajowej Komisji Wykonawczej, Przewodniczący Zarządu Oddziałowego, Przewodniczący Zarządu Terenowego oraz inne osoby upoważnione przez Krajową Komisję Wykonawczą , Zarząd Oddziałowy, Zarząd Terenowy w zakresie przysługujących im uprawnień. Do składania tych oświadczeń wymagane jest działanie dwóch osób.
9.    W sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest uchwała właściwego organu Związku. Zarząd majątkiem i funduszami Związku nie może naruszać ogólnie obowiązujących przepisów finansowych.
10.    Gospodarka finansowa Związku jest jawna. Środki finansowe poszczególnych organów gromadzone są na kontach bankowych. organów określonych w § 22 statutu NSZZ FSG.
11.    Wydatkowanie środków finansowych odbywa się na podstawie budżetów obejmujących dany rok kalendarzowy.
12.    Nadzór nad prawidłowym wykorzystywaniem funduszu lub majątku Związku sprawują Komisje Rewizyjne.

ROZDZIAŁ XI

REGULAMIN ZEBRAŃ I POSIEDZEŃ

§ 60

1.    O terminie zebrań lub posiedzeń należy powiadomić skutecznie wszystkich członków danego organu. Zaproszenia muszą zawierać czas i miejsce obrad. Ponadto powinny one określać porządek dzienny lub co najmniej główny temat zebrania.
2.    W zaproszeniach dotyczących zebrań lub posiedzeń wyborczych musi znaleźć się dokładny zakres przewidywanych wyborów.

§ 61

1.    Obrady muszą mieć swojego prowadzącego. O ile nie postanawia się inaczej przewodniczącego wybierają uczestnicy zebrań i posiedzeń.
2.    W czasie Zjazdów lub Konferencji Oddziałowych obrady prowadzi przewodniczący obrad oraz co najmniej dwóch jego zastępców.
3.    Prezydium KKW, Zarządu Oddziałowego oraz Zarządowi TOZ przysługuje prawo zaproponowania prowadzących obrad.
4.    Zjazdy lub Oddziałowe Konferencje Delegatów, a także inne organy Związku, mogą dla określonych spraw powołać komisje bądź podkomisje, które wybierają prowadzących obrady spośród siebie.
5.    Członkowie organów Związku są uprawnieni do udziału w posiedzeniach komisji lub podkomisji z głosem doradczym.
6.    W posiedzeniach KKW, Zarządów Oddziałowych i TOZ obrady każdorazowo prowadzi ich Przewodniczący, a w razie jego nieobecności Wiceprzewodniczący.
7.    Posiedzenia stałych komisji lub podkomisji prowadzone są przez ich przewodniczących. Komisje i podkomisje o charakterze doraźnym wybierają przewodniczącego spośród siebie – jest on jednocześnie referentem i sprawozdawcą dla organu Związku.
8.    Zebraniom i posiedzeniom otwartym przewodniczy osoba określona przez organ Związku zwołujący takie zebranie.
9.    Przewodniczący obrad otwiera, kieruje i zamyka obrady.
10.    Przewodniczący obrad stwierdza kworum jeżeli nie ma wybranej komisji skrutacyjnej.

§ 62

1.    Uczestnicy zebrań lub posiedzeń organów statutowych NSZZ FSG władni są do podjęcia uchwał, gdy uczestniczy w nich ponad połowa należących do tego organu członków. Kworum lub jego brak stwierdza przewodniczący obrad. Na wniosek choćby jednego uczestnika zebrania przewodniczący obrad obowiązany jest do zarządzenia przeliczenia liczby obecnych i podania jej. W przypadku braku kworum przewodniczący zamyka zebranie lub posiedzenie.
2.    W przypadku opuszczenia sali obrad przez taką liczbę uczestników, która spowoduje brak kworum, zebranie lub posiedzenie musi być przerwane do czasu ponownego osiągnięcia kworum. Jeżeli nie osiągnie się ponownego kworum to zebranie lub posiedzenie zamyka się.
3.    W przypadku braku kworum w pierwszym terminie zebrania lub posiedzenia wyznacza się drugi termin. Na zebraniu lub posiedzeniu zwołanym w drugim terminie uznaje się, że zebranie lub posiedzenie osiągnęło kworum niezależnie od liczby uczestników, jeżeli na zebranie lub posiedzenie w pierwszym terminie zaproszono zgodnie z przepisami.

§ 63

1.    Po otwarciu zebrania lub posiedzenia przewodniczący zebrania powinien, o ile tego nie uczyniono, podać porządek zebrania i zatwierdzić go głosowaniem.
2.    Wnioski o zmianę porządku dziennego, które zostaną zgłoszone bezpośrednio po zatwierdzeniu porządku, rozstrzyga przewodniczący zebrania lub posiedzenia. W zebraniu lub posiedzeniu o charakterze informacyjnym uczestnicy nie mają wpływu na porządek dzienny – nie dopuszcza się dyskusji.

§ 64

1.    Przewodniczący zebrania lub posiedzenia, zgodnie z przyjętym porządkiem obrad, udziela najpierw głosu referentowi, referentowi – sprawozdawcy lub wnioskodawcy.
2.    W dyskusji mówcy otrzymują głos wg kolejności zgłoszeń.
3.    Przewodniczący zebrania może żądać zgłoszeń pisemnych.
4.    Jeżeli przewodniczący zebrania lub posiedzenia chce wziąć udział w dyskusji, powinien wpisać się na listę mówców, o ile taka jest prowadzona. Na czas swego wystąpienia przewodniczący przekazuje kierownictwo obrad swemu zastępcy, a jeżeli takiego nie ma, to wyznacza go sam przed zabraniem głosu.
5.    Przewodniczący zebrania może poza kolejnością zezwolić na krótkie wystąpienia w formie wyjaśnień, jeśli skrócą one dyskusję lub wyjaśnią sprawę.
6.    Po zakończeniu dyskusji referentowi, referentowi – sprawozdawcy lub wnioskodawcy przysługuje słowo końcowe.
7.    Głosu w kwestii formalnej udziela się natychmiast, jednak nie w trakcie zabierania głosu przez innego uczestnika zebrania lub podczas głosowania.
8.    Dla wyjaśnienia w kwestiach dotyczących wolnych wniosków głosu udziela się tylko w punkcie poprzedzającym zamknięcie obrad.

§ 65

1.    Za zgodą uczestników zebrania przewodniczący może ograniczyć czas wypowiedzi.
2.    Czas wypowiedzi dotyczący wniosków co do wyjaśnień dotyczących kwestii osobistych jak i innych określonych w § 64 ust.5, ogranicza się najwyżej do pięciu minut.
3.    O ile mówca lub inny uczestnik zebrania w swych wywodach zawiera treści obraźliwe lub zachowuje się obraźliwie można natychmiast odebrać mu głos. O ile waga obrazy jest poważna, przewodniczący może mówcę lub uczestnika zebrania usunąć z sali obrad na czas określony lub do końca obrad.

§ 66

Przy poważnym zakłóceniu porządku zebrania, prowadzący może je przerwać dla zaprowadzenia ładu. Jeżeli to nie skutkuje to opuszcza swe miejsce i zebranie zostaje zakończone na skutek przerwania.

§ 67

1.    Wnioski, które dotyczą poszczególnych punktów obrad porządku zebrania są traktowane jako wnioski pilne. Są one brane pod uwagę tylko wtedy, gdy opowie się za nimi zwykła większość uprawnionych do głosowania. Głosowanie nad pilnością wniosku odbywa się pod koniec bieżącego punktu porządku dziennego obrad.
2.    Na Zjazdach, Oddziałowych i Terenowych Konferencjach Delegatów i Walnych Zebraniach jako wnioski pilne są traktowane wszystkie wnioski nie ujęte w proponowanym uczestnikom porządku obrad.
3.    Co do toku wniosków pilnych podejmuje decyzje prowadzący zebranie.

§ 68

1.    W sprawie wniosków do regulaminu obrad udziela się tylko jednego głosu za i jednego przeciw wnioskowi, a następnie wniosek ten głosuje się. Uzasadnienie wniosku przez składającego traktuje się jako głos za wnioskiem.
2.    Na zjazdach,  oddziałowych i terenowych konferencjach delegatów, walnych zebraniach prowadzący zebranie mogą, o ile uznają to za stosowne, zarządzić pisemne składanie wniosków dotyczących regulaminu obrad.

§ 69

1.    Wnioski dotyczące zmian w Statucie, składane na Krajowym Zjeździe Delegatów wymagają podpisów co najmniej 20 Delegatów, z wyjątkiem wniosków składanych przez Komisję Statutową powołaną przez KKW NSZZ FSG.
2.    W celu wypracowania wspólnego stanowiska dla wszystkich oddziałów SG w kwestii zmiany statutu, w skład komisji statutowej powinni wchodzić przedstawicie wszystkich ZO.
3.    W przypadku opracowania przez Komisję Statutową projektu zmian Statutu i przedstawienia go Zarządom Oddziałowym w celu uzgodnień nie dopuszcza się składania wniosków o zmiany w Statucie podczas Krajowego Zjazdu Delegatów, na którym projekt ten ma być uchwalony.
4.    Projekt zmian, o którym mowa w ust. 3 należy przedstawić Zarządom Oddziałowym wyznaczając termin do 30 dni na wniesienie uwag i wniosków. Nie wniesienie w terminie uwag i wniosków traktuje się jako  uzgodnienie projektu.

§ 70

1.    Po zakończeniu dyskusji oraz ewentualnym zabraniu głosu kończącego dyskusję, przewodniczący przeprowadza głosowanie zgłoszonych wniosków.
2.    O ile na określony temat zgłoszonych jest więcej niż jeden wniosek, głosuje się najpierw nad wnioskiem najdalej idącym. Wnioski uzupełniające i formalne głosowane są przed wnioskiem zasadniczym. Jeżeli ma to ułatwić przebieg głosowania, przewodniczący może zarządzić inną kolejność głosowania.
3.    Kolejność głosowania winna być jednoznacznie określona przed przystąpieniem do głosowania. Każdy wniosek należy odczytać przed głosowaniem.
4.    Wszelkie uchwały i rozstrzygnięcia, o ile nie jest to uregulowane inaczej w odrębnych przepisach, podejmowane są zwykłą większością głosów. Zwykła większość jest osiągnięta, gdy większa ilość głosów jest „za” niż „przeciw”. Przy równej ilości głosów traktuje się, iż uchwała czy rozstrzygnięcie zostało odrzucone.
5.    Głosowanie odbywa się przez podniesienie ręki. W przypadku wątpliwości zarządza się głosowanie powtórne. Jeżeli i to nie wyjaśni wątpliwości, przeliczenia głosów dokonuje prowadzący. Podczas zjazdów lub oddziałowych konferencji delegatów głosuje się przez podniesienie mandatu.
6.    Na zgłoszony wniosek, przyjęty – przez ponad połowę uprawnionych do głosowania, zarządza się głosowanie imienne bądź tajne. Wniosek o głosowanie tajne, w przypadku jednoczesnego zgłoszenia wniosku o głosowanie imienne, jest głosowany w pierwszej kolejności.
7.    Głosowania zamyka i ogłasza jego wyniki przewodniczący obrad.
8.    Głosujący ma prawo zgłoszenia swego głosu do protokołu, co powinno być imiennie odnotowane w protokole obrad. Do wniosku tego należy się przychylić.

§ 71

1.    Z każdego zebrania lub posiedzenia należy sporządzić protokół nie zawierający komentarza, a jedynie bezstronne, chronologiczne zapisy.
2.    Każdy protokół winien zawierać: ilość uczestniczących, listę gości, treść wniosków, nazwisko i imię wnioskodawcy, treść przyjętych uchwał i innych decyzji, przebieg głosowań.
3.    Protokoły prowadzone są przez sekretarza i powinny być podpisane przez niego oraz prowadzącego obrady. Pod nieobecność sekretarza lub na wniosek, przewodniczący obrad powołuje protokolanta i on wówczas pisze i podpisuje protokół.
4.    Do protokołów z posiedzeń statutowych organów Związku należy dołączyć listy obecności.
5.    W komisjach albo podkomisjach, gdzie nie wybrano sekretarza, referent lub referent – sprawozdawca sporządza przynajmniej postanowienia końcowe i podpisuje je.
6.    Kopię lub odpis protokołu otrzymuje na wniosek każdy członek KKW, Zarządu, Komisji Rewizyjnej, komisji albo podkomisji w jednym komplecie.
7.    Każdy członek Zarządu, Komisji Rewizyjnej, komisji, podkomisji, ma prawo zgłoszenia sprzeciwu co do sformułowań lub ustaleń protokołu, jeśli brał udział w posiedzeniu albo zebraniu. Sprzeciwy takie winny być zgłaszane pisemnie, najpóźniej w ciągu czterech tygodni od daty wysłania protokołu na adres Zarządu.
8.    Jeżeli sprzeciw jest uzasadniony, prowadzący protokół wraz z przewodniczącym zebrania, wprowadzają do protokołu sprostowanie. W przypadkach innych decyzje podejmują gremia podczas obrad, których sporządzono protokół co do którego wniesiono sprzeciw.
9.    Jeżeli w terminie określonym w ust.7 nie zostanie wniesiony sprzeciw, protokół uważa się za ostatecznie przyjęty.

ROZDZIAŁ XII

PRZEPISY KOŃCOWE

§ 72

1.    W sprawach nie objętych postanowieniami niniejszego Statutu lub spornych decyzje podejmują uprawnione organy Związku.
2.    Członkowie organów Związku wybrani na podstawie dotychczas obowiązującego Statutu pełnią swoje funkcje do zakończenia kadencji.

§ 73

1.    Rozwiązanie Związku następuje w drodze referendum, jeśli opowie się za tym co najmniej 60% członków związku.
2.    Decyzję o przeprowadzeniu referendum w sprawie rozwiązania Związku podejmuje Krajowy Zjazd Delegatów, w obecności więcej niż połowy uprawnionych do głosowania delegatów. Do ważności uchwały o rozwiązaniu związku wymagana jest zwykła większość głosów.
3.    Czynności związane z likwidacją Związku dokonuje Komisja Likwidacyjna powołana przez Krajowy Zjazd Delegatów.
4.    Sprawozdanie z działalności tej Komisji składa się w Sądzie Okręgowym w Warszawie.
5.    O przeznaczeniu majątku likwidowanego związku rozstrzyga Zjazd.

§ 74

O każdej zmianie Statutu Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej zawiadamia niezwłocznie Sąd Rejonowy w Warszawie.

§ 75

Statut z dnia 1 lutego 1991r. z późniejszymi zmianami przestaje obowiązywać z dniem rejestracji statutu uchwalonego przez IX Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ FSG w dniu 18.12.2009 r. Wszystkie władze związku wybrane na podstawie dotychczasowego Statutu zachowują mandat do końca trwania kadencji.